ماجرای ممنوع شدن تماشای رضا عطاران برای کودکان و نوجوانان

بعد از ۱۲ روز اکران و ۷۲۴ هزار بلیت فروخته‌شده، حالا شرایط سنی برای تماشای فیلم «خانم والده» در نظر گرفته شده است.

همشهری آنلاین، ‌شقایق عرفی‌نژاد: اگر به سامانه سمفا مراجعه کنید، متوجه می‌شوید که روی پوستر این فیلم عبارت مثبت ۱۵ با رنگ قرمز نوشته شده و این یعنی افراد زیر ۱۵ سال نمی‌توانند این فیلم را تماشا کنند. گفته می‌شود شوخی‌های جنسی این فیلم باعث دریافت چنین رده‌بندی شده است. فیلم ساخته سهیل موفق است و داستان دو برادر بدهکار را روایت می‌کند که درگیر مشکلات مالی سنگینی هستند و وارد ماجراها، چالش‌ها و موقعیت‌های طنزآمیز و پیش‌بینی‌نشده‌ای می‌شوند. اما این موقعیت‌های طنز نیستن که دلیل پرفروش شدن و بعد دریافت رده‌بندی سنی فیلم شده است. دلیل اصلی زن‌پوشی رضا عطاران و دیدن او در هیأتی زنانه و رفتار اوست که این اتفاق را برای فیلم رقم زده است. در کنار خانم والده فیلم «زنده‌شور» ساخته کاظم دانشی هم به دلیل صحنه‌های اعدام و فضای آزاردهنده این رده‌بندی را دریافت کرده و برای افراد زیر ۱۵ سال قابل تماشا نیست.

سیستمی که ضمانت اجرایی ندارد

هرچند چنین سیستمی در نظر گرفته شده، اما واقعیت این است که همین الان اگر با فرزند زیر پانزده سال برای دیدن این دو فیلم به سینما بروید، هیچ مانعی برای خرید بلیت ندارید. یا اگر بلیت را به صورت اینترنتی تهیه کرده باشید، نه در زمان خرید بلیت و نه در سالن سینما با مشکل مواجه نمی‌شوید. چراکه هیچ نظارت و ضمانت اجرایی وجود ندارد. چنین رده‌بندی در ایران برای اولین بار سال ۱۳۷۷ و برای فیلم «مصائب شیرین» ساخته علیرضا داودنژاد در نظر گرفته شد که همان زمان هم جدی گرفته نشد. بعدتر در سال ۹۸ و با شکل‌گیری هیأتی ۳۰ نفره برای رده‌بندی فیلم‌ها از نظر گروه سنی، برای چهار فیلم «بی‌حسی موضعی»، «مسخره‌باز»، «نوشین» و «سونامی» رده بندی سنی در نظر گرفته شد. همان زمان دستورالعملی برای رده‌بندی سنی فیلم‌ها مطرح و ۴ دسته مشخص شد:

گروه ۹+: این فیلم دارای الفاظ یا صحنه‌های نامناسب برای کودکان است و تماشای آن برای کودکان زیر ۹ سال توصیه نمی‌شود.

گروه ۱۲+: این فیلم دارای صحنه‌های نسبتا خشونت‌آمیز یا دلهره‌آور یا استعمال دخانیات و یا الفاظ نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۲ سال توصیه نمی‌شود.

گروه ۱۵+: این فیلم دارای صحنه‌های خشونت‌آمیز، ترسناک یا استعمال مواد مخدر یا روابط خلاف عرف جامعه و یا زبان تند و نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۵ سال توصیه نمی‌شود.

گروه ۱۸+: این فیلم دارای صحنه‌های افراطی از خشونت یا صحنه‌های استعمال مواد مخدر یا صحنه‌هایی تداعی‌کننده روابط زناشویی و یا الفاظ و حرکات نامناسب است و تماشای آن برای افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است.

با این رده‌بندی سینماها موظف شده بودند روی ارائه بلیت برای افراد غیرمجاز نظارت کنند. اما این قانون تنها ۶ ماه ادامه داشت. بعد از این مدت با شکایت دادستانی کل کشور از این ابلاغیه، دیوان عدالت اداری درخواست ابطال و توقف دستورالعمل رده‌بندی سنی فیلم‌های سینمایی را صادر کرد. دلیل مخالفت دادستان با این ابلاغیه این بود که از نظر آنها باید تمام فیلم‌ها این نکات را رعایت کنند و اصولا نباید فیلمی‌ ساخته شود که موارد مطرح‌شده در این ابلاغیه در آن وجود داشته باشد و این تصور به وجود آمده بود که این رده‌بندی به نوعی جواز برای ساخت فیلم‌هایی است که به زعم آنها "اباحه‌گری" و خشونت در آنها دیده می‌شود.

به این ترتیبب هیأت سی‌نفره که قرار بود مسئولیت این بازبینی‌ها را برعهده داشته باشند، ‌ملغی شد. هرچند در همان زمان هم بحث‌های زیادی در باره سازوکار این رده‌بندی وجود داشت. یکی از مسائل این بود که فیلم‌های بالای ۱۵ سال سالن‌های کم‌تری در اختیار خواهند داشت که به منزله به خطر افتادن فروش فیلم بود. در یکی از بندهای این قرارداد هم ذکر شده که اعضای این هیأت توسط رئیس سازمان سمعی و بصری برای یک سال انتخاب می‌شوند و این مسئله نگرانی‌هایی را به وجود آورده بود که اگر یک سینماگر در رأس کار باشد که قصد ضربه زدن به هم صنفانش را داشته باشد، به راحتی با دادن درجه بالای پانزده سال برای یک سال می‌تواند با هر سینماگری که مشکل داشت، تصفیه حساب کند.

اما با این حال سینماگران بسیاری هستند که از اجرای این طرح استقبال می‌کنند و این را حق مخاطب می‌دانند که از پیش بداند چه فیلمی‌را انتخاب کند که برای فرزندش هم مناسب باشد. با تجربه فیلم‌های «رحمان ۱۴۰۰» و «هزارپا» هم که با محدودیت سنی روی پرده رفتند، بعضی سینماگران این نوع رده‌بندی را موثر را نمی‌دانند. در نهایت طرح در عمل به خود خانواده‌ها سپرده شده تا با توجه به رتبه فیلم آن را برای تماشای فرزندشان انتخاب کنند

سیستم رده‌بندی در جهان

سیستم رده‌بندی سنی فیلم‌ها با اینکه معمولا با آمریکا شناخته می‌شود، اولین بار در ۱۹۱۲ «هیئت بریتانیایی رده‌بندی فیلم‌ها» ‌(BBFC) تأسیس شد و از ۱۹۱۳ شروع به فعالیت کرد. اما مشهورترین این نوع سیستم‌های نظارتی در ۱۹۶۸ در آمریکا تحت عنوان سیستم مدرن رده‌بندی سنی MPA با G، M، R و X ایجاد شد و جایگزین نظام «Hays Code» شد. قبل از آن در آمریکا، از دهه۱۹۳۰ بیشتر با سانسور محتوایی سروکار داشتند، نه رده‌بندی سنی به شکل امروزی. کد هیز مثلاً تعیین می‌کرد چه چیزهایی اصلاً نباید در فیلم نشان داده شود. در حال حاضر جز بریتانیا و آمریکا، هلند فرانسه، اسپانیا و آلمان هم سیستم رده‌بندی خاص خود را دارند. در ایتالیا هم سیستم فعلی بیشتر بر هشدار و محدودیت سنی در موارد خاص تکیه دارد. سیستم مشهور آمریکایی به شرح زیر است:

G (General Audiences) : مناسب برای همه

PG (Parental Guidance) : با نظارت والدین

PG-۱۳ (Parents Strongly Cautioned) : هشدار به والدین درباره افراد زیر ۱۳ سال

R (Restricted) : افراد زیر ۱۷ سال صرفا با همراهی والد یا سرپرست بزرگسال

NC-۱۷ (No One ۱۷ and Under Admitted) : ورود افراد ۱۷ ساله و کمتر ممنوع

درباره سیستم رده‌بندی آمریکا باید گفت که از ابتدا به‌عنوان سیستم خودتنظیمی‌داوطلبانه صنعت سینما ایجاد شده و خود MPA می‌گوید سینماها و صاحبان سالن‌ها شریک اجرای آن هستند. این رده‌بندی قانون دولت فدرال نیست، اما سینماها سعی می‌کنند به افراد زیر سن مجاز بلیت نفروشند. البته خود این سیستم رده‌بندی مورد اعتراض است و در مستند «این فیلم هنوز درجه بندی نشده» (This Film Is Not Yet Rated) به این موضوع پرداخته شده است.

کد خبر 1073115

• کیهان از فاطمه معتمد آریا عصبانی شد | می‌گفتی اینجا سرزمین قاتلان است پس چرا برگشتی؟

• رضا عطاران در دو هفته ۵۰۰ هزارنفر را به سینما کشاند

• فریبرز عرب‌نیا به ایران برمی‌گردد؛ مجوز بازگشت گلشیفته فراهانی هم صادر شد؟

• بازیگر پس از باران: همه مرا کٌلفت می بینند! حسرت نقش یک زن عاشق به دلم مانده | ببینید

• تصاویری جالب از آزیتا حاجیان و محمدرضا شریفی نیا

• دختر شهید املاکی به آقای بازیگر پیام فرستاد

• ماجرای ممنوع شدن تماشای رضا عطاران برای کودکان و نوجوانان

• کیهان از فاطمه معتمد آریا عصبانی شد | می‌گفتی اینجا سرزمین قاتلان است پس چرا برگشتی؟

• بیژن مرتضوی وارد ایران شد + عکس

• خلبان خونین در هواپیمای فلای دبی + ویدئو | جدیدترین تصاویر از صحنه درگیری

• آزمون سوم برای شاگردان قلعه‌نویی | تیم ملی به ترکیه می‌رود

• قلعه‌نویی باید حمید لولایی دعوت کند نه مهدی قایدی را | شاکی شدن امیر از اینکه اسمش برده نشد؟

• فروش دلار با کارت ملی تا ۱۰ هزار دلار | ۱۸ سال به بالا اقدام کنند

• «بلک‌واتر»ها در راه جنگ یمن؛‌ بن‌سلمان نیروی خارجی خرید | بلک‌واترها از کجا می‌آیند؟

• ما باید به جای ترامپ به ایران حمله می کردیم!

• پیشنهاد جدید آمریکا به ایران چیست؟

• فوری | حمله مسلحانه به یک ایست‌وبازرسی

• اگر ما به حمله کنند ، جنگ احتمالی بسیار کوتاه خواهد بود

• دستور قلعه‌نویی به ستاره پرسپولیس؛ دقیقه ۲۷ مصدوم باید بشی!

• امروز؛ بازگشت دو متهم دو میدانی ایران از کره جنوبی | ادعای حدادی در مورد مبلغ هزینه شده

• داستان تخیلی ترامپ: یک «لوله‌کش اسرائیلی» خلبان شد و هواپیمای فلای‌دبی را نجات داد! + فیلم

• این میوه‌ خوشمزه برای سلامت قلب و پوست معجزه می‌کند

• داستان فروش گوشت اسب و الاغ چیست؟! + ویدئو

• نخست‌وزیر انگلیس ایران را در حادثه امنیتی یک پایگاه آمریکا متهم کرد